Kiedy niepłacenie alimentów grozi karą?

Wiele osób traktuje niepłacenie alimentów jako sprawę wyłącznie cywilną, którą zajmie się najwyżej komornik. To błąd, bo uchylanie się od alimentów jest przestępstwem. W artykule dla PetroNews.pl adwokat Przemysław Mieczykowski wyjaśnia, kiedy dłużnik alimentacyjny odpowiada karnie i jak może tego uniknąć.

Kiedy niepłacenie alimentów jest przestępstwem

Zgodnie z art. 209 k.k. odpowiedzialność karna grozi, gdy jednocześnie:

• obowiązek alimentacyjny wynika z wyroku, postanowienia sądu (także o zabezpieczeniu), ugody lub umowy,
• zaległość wynosi co najmniej trzy miesięczne raty, przy czym liczy się suma braków, więc mogą to być także raty niepełne lub nieregularne,
• dłużnik uchyla się od płacenia umyślnie.

Ten ostatni warunek ma duże znaczenie. Jeśli dłużnik nie płaci z przyczyn od siebie niezależnych, np. z powodu ciężkiej choroby albo pobytu w zakładzie karnym, nie popełnia przestępstwa. Nie obroni się jednak ktoś, kto stracił pracę i celowo nie szuka nowej.

Jaka kara grozi

• Typ podstawowy: grzywna, ograniczenie wolności albo do roku pozbawienia wolności.
• Typ kwalifikowany: jeśli z powodu braku alimentów dziecko lub inna uprawniona osoba nie miała z czego zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych, grozi do 2 lat pozbawienia wolności.

Kto może złożyć wniosek o ściganie

Postępowanie wszczyna się na wniosek pokrzywdzonego. W imieniu dziecka składa go rodzic, który się nim opiekuje. Wniosek może złożyć także ośrodek pomocy społecznej albo komornik prowadzący egzekucję.

Jak uniknąć kary

Ustawa daje dłużnikowi szansę: jeśli w ciągu 30 dni od pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego spłaci całą zaległość, nie zostanie ukarany. Według doktryny chodzi o całą zaległość, a nie tylko kwotę wskazaną w zarzucie. W typie kwalifikowanym taka spłata co do zasady prowadzi do odstąpienia od wymierzenia kary.

Inne konsekwencje

Niezależnie od sprawy karnej wierzyciel może prowadzić egzekucję komorniczą, co oznacza dla dłużnika dodatkowe koszty. Przy spełnieniu dodatkowych warunków dłużnik alimentacyjny może też stracić prawo jazdy.

Artykuł ukazał się w PetroNews 28.01.2025 r. Powyższy tekst to jego streszczenie.

Przeczytaj pełny artykuł w PetroNews →

Nie otrzymujesz alimentów? Pomożemy w sprawie rodzinnej i egzekucji.
Otrzymałeś zarzut niealimentacji? Zobacz, jak pomagamy w sprawach karnych.